Audioverslagen Deventer
03-02-2012
Süskind met audiodescriptie bij Regionale Hulpmiddelenbeurs ZieZo
Speciaal voor bezoekers aan de Regionale Hulpmiddelenbeurs ZieZo voor slechtzienden en blinden wordt donderdag 9 februari in het Luxor Theater in Deventer om 11:00 en 14:00 uur het oorlogsdrama Süskind met audiodescriptie vertoond.
In de film van regisseur Rudolph van den Berg weet de joodse Walter Süskind tijdens de Tweede Wereldoorlog onder de ogen van de bezetter in Amsterdam honderden kinderen op slinkse wijze van transport naar de vernietigingskampen te redden. Een even aangrijpende als adembenemende, waargebeurde geschiedenis.
Audiodescriptie
Door audiodescriptie is de film ook goed te volgen voor mensen met een visuele beperking. Daarbij vertelt een voice-over geregeld wat er te zien is op het witte doek. Andere kijkers naar de film merken daar overigens niets van omdat bioscoopbezoekers bij audiodescriptie een oortje in hebben. Audiodescriptie is een methode die sinds vijf jaar wordt toegepast in de bioscoop en op internet. In Nederland wordt deze techniek verzorgd door SoundFocus uit Soest. Mereijn van der Heijden van SoundFocus zal voorafgaand aan de vertoning van de film een korte presentatie geven over audiodescriptie. Wethouder Margriet de Jager zal de tweede voorstelling van de film aankondigen.
Stadsomroeper
De Regionale Hulpmiddelenbeurs ZieZo wordt om 10:00 uur geopend door stadsomroeper Gunther Kropp. Het is tevens de start van de samenwerking tussen Regionale Hulpmiddelenbeurs en brancheorganisatie ZieZo. Bekend van de jaarlijks in Houten georganiseerde ZieZo beurs. De beurs wordt dit jaar op tien verschillende locaties door het hele land gehouden. Bas Barendregt, die de rondtrekkende regiobeurs een aantal jaar geleden bedacht, verwacht door de samenwerking met ZieZo een nog groter publiek te zullen trekken. Ook de ZieZo-organisatie is positief gestemd.
Verscheidenheid
De ongeveer vijftien standhouders op de beurs in Deventer (allen lid van de branchevereniging van hulpmiddelenleveranciers Ziezo), aangevuld met het Loket aangepast- lezen en de koepelorganisatie Viziris, presenteren een grote verscheidenheid aan hulpmiddelen en diensten. Zo zijn er naast heel speciale brillen in diverse uitvoeringen en kleuren, apparaten die de ondertiteling van de TV voorlezen en beeldschermloepen die de tekst niet alleen in verschillende contrasten kunnen vergroten, maar deze ook kunnen voorlezen. Maar naast geavanceerde apparatuur zijn er ook artikelen die de algemene dagelijkse levensverrichtingen ondersteunen. Sprekende klokjes, weegschalen en thermometers, handloepen, huistelefoons met grote toetsen, sprekende mobiele telefoons en bijvoorbeeld speelkaarten met grotere tekens. Ook kunnen bezoekers op de beurs terecht voor adviezen over verlichting in huis en op de werkplek. Maar bezoekers die alleen maar informatie willen hebben over hoe om te gaan met een visuele beperking of gewoon eens willen praten, zijn ook van harte welkom!
Oplossingen
“De beurs is vooral bedoeld voor mensen die bijvoorbeeld ontdekken dat zij de laatste tijd hun stoel veel dichter naar de televisie moeten schuiven omdat ze anders de ondertiteling niet meer kunnen lezen en onbekend zijn met mogelijke oplossingen”, vertelt Bas Barendregt. De beurzen die we sinds het voorjaar van 2010 door het hele land organiseren, voorzien gezien het aantal bezoekers in een duidelijke behoefte.”
Goed toegankelijk
Uitgangspunt van de hulpmiddelenbeurs is volgens Barendregt dat ze goed toegankelijk zijn. “Dat geldt zowel voor de bereikbaarheid als de beursvloer, die ook uitstekend toegankelijk is voor rolstoelgebruikers. Kleinschaligheid is echt de kracht van de Regionale Hulpmiddelenbeurzen. Slechtziendheid hoeft niet per definitie een onoverkomelijk probleem te vormen. Met de juiste hulpmiddelen en begeleiding kan het leven zeker weer de moeite waard worden.”
Luxor Theater
De eerste van tien Regionale Hulpmiddelenbeurzen wordt op donderdag 9 februari 2012 gehouden in het Luxor Theater, Boreelplein 36, 7411 EH Deventer. De beurs is van 10:00 tot 16:00 uur gratis te bezoeken. Naast een gratis kopje koffie met een ‘Bussink Bijtje”, is er veel persoonlijke aandacht en volop gelegenheid om hulpmiddelen met elkaar te vergelijken.
Bereikbaarheid
Deventer is met de trein heel goed bereikbaar uit de richtingen Zwolle, Hengelo, Nijmegen en Apeldoorn. Vanaf NS-station Deventer rijdt er elke 20 minuten een “centrumbusje” (lijn 8) waarmee met de OV-chipkaart kan worden gereisd en de begeleiderskaart geldig is. Na vijf minuten stapt u uit bij halte Houtman. Dat is aan de boorden van het Boreelplein. Het Luxor Theater ligt op ongeveer tien minuten loopafstand van het station. U volgt de geleidelijn die naar Bartiméus Deventer leidt; daarvandaan is het (zonder geleidelijn) nog ongeveer twee minuten.
Beurzen in 2012
Naast Deventer (9 februari), komt de beurs in 2012 ook nog in: Dordrecht (1 maart), Heerhugowaard (15 maart), Nijmegen (29 maart), Houten, landelijke Ziezo-beurs (12 t/m 14 april), Zoetermeer (12 september), Lelystad (27 september), Almelo (11 oktober), Den Bosch (1 november), Roermond (15 november) en Assen (29 november).
28-01-2012
Slechtzienden in Deventer naar speciale bioscoopfilm
De wereld van mensen met een visuele beperking is niet meer zo klein als vroeger, toen er niet veel meer dan een loep voor handen was. Op een regionale beurs voor slechtzienden en blinden in de Luxor zijn donderdag 9 februari honderden hulpmiddelen te verkrijgen.
door René Nijland
Gearmd lopen ze door de Deventer binnenstad. Geen getrouwd stel en ook niet de lamme die blinde leidt, het is de slechtziende die hier de weg wijst. Hij troont zijn maatje in de wereld van de visueel gehandicapten mee naar de gekozen bestemming. Bas Barendregt (61)uit Oostvoorne is een traditioneel slecht ziende albino. “Ik zie nog 13 procent”, weet hij, maar dat is kennelijk genoeg om zijn vriend door de stad te loodsen. “Het is alsof ik door een overbelichte camera kijk.” Achter de bril met gele glazen priemen donkere ogen. “En dan heb ik er nog wat dingen bij. Het is net of mijn ogen nooit stilstaan. Zo kun je dus nooit iets scherp krijgen.”
Aan zijn arm hangt Hans Veldwachter, of Veldwachter Hans, zoals hij zelf zegt. “Erfelijk”, verklaart hij vrolijk. “Van de 62 jaar die ik hier rondloop, ben ik nu zeventien jaar blind”, rekent de Deventenaar even voor. En als hij rondloopt, doet hij dat met de herkenbare witte blindenstok met rode strepen.
De twee zijn via het blindengeleidepad naar de redactie van de Stentor gekomen om hun regionale beurs voor slechtzienden en blinden te promoten. De witte tegels met ribbels lopen er nagenoeg langs. Vorige week konden blinden en slechtzienden via hetzelfde pad naar Saxion lopen, voor de landelijke slechtziendendag.
“Het ruikt hier naar papier”, merkt Veldwachter op als hij binnenkomt. Blinden hebben andere zintuigen als reuk en gehoor sterker ontwikkeld dan mensen die niets aan hun ogen mankeert. Het is een van de redenen dat Barendregt twee jaar geleden besloot de beurzen te gaan organiseren.
“Tot die tijd was er altijd de Ziezo- beurs in Houten. Die was voor veel slechtzienden te ver, te druk en te groot. Ontoegankelijk, terwijl we in Nederland toch zo’n vierhonderdduizend slechtzienden en blinden hebben. En dat aantal neemt door de vergrijzing alleen maar toe. Ik heb inmiddels 42 regionale beurzen georganiseerd. Daar komen gemiddeld honderd tot tweehonderd mensen op af.” Nieuw is de samenwerking met ZieZo, in Deventer voor het eerst. Barendregt verwacht veel van die samenwerking.
Veldwachter en Barendregt stellen, nadat ze hun koffie buiten bereik van wilde armgebaren ‘op 12 uur’ hebben gezet, onomwonden dat ‘organiseren’ hun in het bloed zit. “Regelneven zijn we.” Veldwachter doet dat veelal in zijn eigen Deventer clubje, een soos voor visueel gehandicapten die de fraaie naam Kiek-uut mee heeft gekregen. “De ZieZo-beurs is hier omdat we deze maand ons 12,5 jarig bestaan hebben gevierd. Dat was een mooi feest op 9 januari”, geniet hij nog steeds na. “We hebben ongeveer veertig leden. Leden? Ja, soosleden. Er komen er telkens zo’n vijftien tot twintig op ons maandelijkse uitje, educatief of voor ons plezier. Het is de bedoeling dat we op pad zijn en niet thuis zitten te verpieteren. Het is een hele hechte groep.” Bij die uitjes, bijvoorbeeld naar De Scheg, een lezing of zelfs naar de kartbaan (‘in een duokart…’) gaan begeleiders mee, meestal partners, vrienden of buren.
De mannen praten ieder afzonderlijk veel, maar luisteren aandachtig als de ander of iemand anders aan het woord is. Ze zijn beiden actief binnen verscheidene lokale adviesraden. Hans is ook nog verbonden aan de Deventer IJsclub. Ze kijken uit naar de beurs in het Luxor theater, waar naast vertegenwoordigers van tal van handige producten ook belangenbehartigers en instellingen als Bartiméus, Visio, Viziris en het Loket aangepast Lezen acte de présence geven. In Deventer kent de beurs voor het eerst een nieuwe opzet met ZieZo erbij, de organisator van de beurs in Houten. “Ze hadden toch het gevoel dat ze een beetje de boot hadden gemist”, verklaart Barendregt dat ‘aanschuiven’. De beurs is bedoeld voor mensen bij wie de bril of de contactlenzen niet meer voldoen. Er bestaan apparaten die de ondertiteling van de televisie voorlezen of die het contrast vergroten. Ook zijn er geavanceerde hulpmiddelen waardoor internetten voor blinden tot de mogelijkheden behoort. Voor dagelijks gebruik zijn er sprekende klokjes, weegschalen en thermometers. Ook kunnen bezoekers op de beurs terecht voor lichtadviezen.
Volgens Barendregt en Veldwachter heeft de rondreizende beurs als voordeel dat het kleinschalig, dichtbij en in een betrekkelijk vertrouwde omgeving is. “Er zijn eigenlijk geen drempels. De beurs is gratis. Alle bezoekers krijgen koffie en Deventer Koek.” Natuurlijk is de locatie bijzonder, want wat moeten blinden in een bioscoop? “We draaien een audiodescriptiefilm. Op de momenten dat er niet wordt gesproken, krijgt de visueel gehandicapte ‘kijker’ uitleg. Zoals:de man loopt van links naar rechts en richt zijn pistool op de rug van de man die in de spiegel kijkt. Een soort luxe hoorspel.”
Tijdens de beurs is er ook aandacht voor de eerste Slechtziendenkrant uit de koker van Barendregt in samenwerking met de Ziekenhuiskrant. De Slechtziendenkrant speelt in op de vragen en behoeften van mensen die op latere leeftijd zo slecht gaan zien, dat een gebruikelijke bril onvoldoende corrigeert. De voor hen nu nog ‘ wazige wereld’ van het veel slechter zien wordt met De Slechtziendenkrant ‘inzichtelijker’, stelt Barendregt niet zonder trots. De Slechtziendenkrant komt in 2012 drie maal uit, 1 februari, 28 maart en 29 augustus en loopt vrijwel parallel met de hulpmiddelenbeurzen van Barendregt. “Daaraan gekoppeld zit een website die moet gaan functioneren als digitaal kenniscentrum. Iedereen kan daar informatie op kwijt.”
De beurs is 9 februari van 10 tot 16 uur. Barendregt zegt dat zijn hele dag al goed is als er straks ook maar één persoon is die zegt ‘als ik dit eerder had geweten…’.
Wat is audiodesciptie?
Audiodescriptie is de techniek die bioscoopfilms toegankelijk maakt voor blinden en slechtzienden. Tijdens de pauzes in de dialogen, beschrijft een voice-over visuele elementen zoals de personages, omgeving en gebeurtenissen in beeld. Om een beter idee te krijgen verwijs ik graag naar de trailer van Cars2 met audiodescriptie: http://www.soundfocus.nl/cars
Omdat reguliere bioscoopbezoekers geen belang hebben bij deze extra informatie, wordt gebruik gemaakt van een speciaal audiosysteem met koptelefoontjes waarop dit extra spoor te horen is. De blinde of slechtziende bioscoopbezoekers zetten de koptelefoon op tijdens de film en horen als aanvulling op het zaalgeluid de extra beschrijving. Later kan op basis van deze AD-track ook een versie voor dvd en/of blu-ray gemaakt worden.
In Nederland zijn er al verschillende bioscopen (ondermeer in Amsterdam, Utrecht en Ede) die audiodescriptie kunnen aanbieden. Ook is Viziris momenteel in gesprek met Pathé en later dit jaar zal ook deze bioscoop-keten van start gaan met het systeem.
Waarom audiodescriptie?
Het fenomeen audiodescriptie bestaat al geruime tijd in Amerika en Engeland en is nu sinds en aantal jaren met succes toegepast in Nederland. Het stelt de gebruiker in staat om samen met familie, vrienden of kennissen een bioscoopfilm te beleven. Vragen als “leg eens uit wat er gebeurd?” behoren dankzij audiodescriptie tot het verleden.
Tot op heden zijn de volgende films voorzien van AD:
- Blind
- Zwartboek
- Bride Flight
- Oorlogswinter
- Winnetoons
- Tirza
- Cars 2
- Süskind